FANDOM


Samochód pożarniczy Jelcz 004Edit

Lata 70-te, w polskim pożarnictwie dominują starsze konstrukcje bazujące na podwoziach STAR , brakuje typowo polskiego samochodu pożarniczego ciężkiego, mogącego przewozić dużą ilość środków gaśniczych, pojazdy średniej klasy miały z reguły od 2000 do 3000 pojemności zbiorników wodnych. Problem braku odpowiednich pojazdów ciężkich chwilowo rozwiązały pożarnicze TATRY 138 a następnie 148 karosowane w fabryce Karosa. Lecz to nie było dobrym rozwiązaniem.

Rok 1971 powstają próbne konstrukcyjne założenia budowy nadwozia pożarniczego o dużej pojemności środków gaśniczych. Wykonano trzy prototypy które poddane zostały próbom. Ostatecznie zrezygnowano z importu z Czechosłowacji autopompy, mieszacza pianowego, zaworu klapowego oraz działek wodno-pianowych. Zastosowano opracowaną pod potrzeby tego pojazdu autopompę A 32/8 produkowaną w ŚFUP Świdnica. Zawór klapowy zastąpiono przepustnicę zaporową z Bielskiej "BEFAMY". W miejsce dwóch działek wodno-pianowych o wydajności 1600 dm3/min. zastosowano jedno firmy Rosenbauer o wydajności 2400 dm3/min. Mieszacz pianowy również pochodził z firmy Rosenbauer. Serię próbną tych pojazdów wykonano w 1974 roku. Na podstawie obserwacji użytkowanych w kraju pojazdów inżynierowie z JZS i OBR-OP w Józefowie stopniowo starano się usuwać niektóre usterki (m.in. w ŚFUP poprawiono uszczelnienia autopompy, w JZS wzmocniono konstrukcję zbiornika środka pianotwórczego.

W 1979 roku Jelcz 004 zastąpiony został zmodernizowaną wersją - Jelcz 004M. Modyfikacji poddany został m.in. eżektorowy układ zasysania autopompy, układ sterowania przepustnicy zaporowej (wprowadzenie dublującego - ręcznego - sterowania jej). Ponadto w układzie wodno-pianowym zastosowano bardziej niezawodne zawory kulowe a także przesunięto działko wodno-pianowe do przodu (zmniejszyło to jego "martwy kąt"). Jednak pomimo dokonywania wielu zmian konstrukcyjnych Jelcze 004 i 004M (określane również jako "jelonki") do końca produkcji posiadały swoje wady: zacinające się brezentowe rolety schowków i pulpitu autopompy, przecieki środka pianotwórczego do zbiornika wody, wycieki na połączeniach rurowych armatury wodno-pianowej oraz podstawową wadę powstała już na etapie założeń - kabinę. W Jelczu 004 i 004M zastosowano kabinę seryjnie produkowanych samochodów ciężarowych. Kabina posiadała tylko dwoje drzwi, była ciasna i musiała pomieścić czteroosobową załogę (razem z kierowcą). Większą część kabiny zajmowała osłona (tunel) silnika a strażacy siedzący z tyłu mieli do dyspozycji jedynie dwie małe ciasne ławeczki. Pomimo tych wad "jelonki" były produkowane do 1991 roku, a produkcję ich zaniechano z chwilą zakończenia produkcji podwozi Jelcz 325. Pomimo, że sporo czasu minęło od momentu zakończenia produkcji powszechnie są one jeszcze stosowane przez niektóre jednostki PSP i OSP w wersji oryginalnej i przerabianej, eliminując jednocześnie niektóre z ich wad.

DANE TECHNICZNE:

DANE OGÓLNE:

  • Dopuszczalna masa całkowita 15690 kg
  • Obciążenie osi przedniej / tylnej 5440 / 10250 kg
  • Długość 7600 mm
  • Szerokość 2500 mm
  • Wysokość 3500 mm
  • Rozstaw osi 4100 mm
  • Rozstaw kół przednich / tylnych 2060 / 1800 mm
  • Prześwit poprzeczny / podłużny 320 / 4550 mm
  • Wznios ramy 1030 mm
  • Zwis przedni / tylny 1300 / 2200 mm
  • Kąt natarcia / zejścia 26 / 22°
  • Średnica zawracania w lewo 18500 mm
  • Średnica zawracania w prawo 21800 mm
  • Prędkość maksymalna 90 km/h
  • Zużycie paliwa 30 dm3/100 km
  • Zużycie paliwa przy pracy autopompy 20 dm3/h
  • Pojemność zbiornika paliwa 250 dm3
  • Zasięg samochodu 650 km + 4 godziny pracy autopompy
  • Typ 315MS (od 1982 roku 325D/S)
  • Układ jezdny 4x2
  • Smarowanie podwozia indywidualne
  • Zaczepy holownicze prednie / tylne zaczep typu "ucho-sworzeń" / hak pociągowy
  • Rama Spawana z podłużnic i poprzeczek stalowych o przekroju ceowym
  • SILNIK Typ SW680/105
    • Rodzaj czterosuwowy, wysokoprężny, turbodoładowany
    • Mocowanie silnika elastyczne w czterech punktach
    • Ciężar silnika 1025 kg wraz z osprzętem
    • Liczba cylindrów / układ 6 / rzędowy, pionowy średnica cylindra / skok tłoka 127 / 146 mm
    • Pojemność skokowa 11,1 dm3
    • Stopień sprężania 15,8
    • Maksymalny moment obrotowy 930 Nm przy 1400 obr/min
    • Moc maksymalna 178,6 kW przy 2200 obr/min
    • Rodzaj wtrysku bezpośredni
    • Rodzaj komory spalania troidalna w denku tłoka Kolejność zapłonu 1-5-3-6-2-4
    • Rozrząd górnozaworowy
    • Luz zaworów 0,5 mm (przy zimnym silniku)
    • Otwarcie zaworu ssącego 4° przed ZZ
    • Zamknicie zaworu ssącego 57° po ZW
    • Otwarcie zaworu wydechowego 42° przed ZW
    • Zamknięcie zaworu wydechowego 24° po ZZ
    • Początek wtrysku 26° przed ZZ
    • Chłodzenie cieczowe, z obiegiem wymuszonym
    • Smarowanie obiegowe pod ciśnieniem Ciśnienie oleju 0,35 - 4,2 kg/cm2;
    • Turbosprężarka Holset 4. Spręż - 2;
    • Wydajność 0,3 kg/s; obroty - 60000 obr/min
  • SPRZĘGŁO Rodzaj jednotarczowe, suche (17")
  • SKRZYNIA BIEGÓW Typ S6-90 Rodzaj mechaniczna, pozioma, biegi II-VI synchronizowane, zblokowana z silnikiem
    • Przełożenia I - 7,03 II - 4,09 III - 2,45 IV - 1,50 V - 1,00 VI - 0,70 R - 6,48 Typ N110/10 lub P90/1
    • Rodzaj jednobiegowa ze sprzęgłem kłowym i wyjściem kołnierzowym
    • Sterowanie mechaniczne, dźwignią z kabiny kierowcy elektropneumatyczne, przyciskiem z kabiny kierowcy Przełożenia np = 1,45 nsiln
  • WAŁ NAPĘDOWY Rodzaj rurowy z przegubami krzyżakowymi, dwuczęściowy z łożyskiem podporowym
  • MOST NAPĘDOWY Typ C18.79 Rodzaj dwustopniowy (przekładnia główna stożkowa o zębach łukowych - Klingelnberga, zwolnice obiegowe-walcowe) z blokadą mechanizmu różnicowego Przełożenie 6,67 Pochwa mostu typu "banjo", tłoczona i spawana
  • ZAWIESZENIE PRZEDNIE Rodzaj zależne, resory piórowe półeliptyczne, amortyzatory teleskopowe, stabilizator mechaniczny
  • ZAWIESZENIE TYLNE Rodzaj zależne, resory piórowe półeliptyczne, stabilizator mechaniczny
  • GEOMETRIA Zbieżność kół przednich 5-7 mm Kąt pochylenia koła 1° Kąt pochylenia sworznia zwrotnicy 7° Kąt wyprzedzenia sworznia zwrotnicy 2°30'
  • OGUMIENIE Ilość kół przednich/tylnych 2 / 4 Wymiar ogumienia 11.00R20-U22 Wymiar/rodzaj obręczy koła 8.0V-20" / tarczowe Ciśnienie powietrza 6,75 kg/cm2
  • UKŁAD KIEROWNICZY Przekładnia kierownicza śrubowo-kulkowa ze wspomaganiem hydraulicznym, prod.CSEPEL (Dla podwozia 325D/S - przekładnia kierownicza typu 8065 lic. ZF) Przełożenie 22,5:1 Maksymalny kąt skrętu kół 39° Liczba obrotów kierownicy 5,75 Pompa hydrauliczna zębata, typu PZL 1-10
  • UKŁAD HAMULCOWY Hamulec zasadniczy pneumatyczny, dwuobwodowy, jednoprzewodowy, ciśnienie 6,2÷7,35 kg/cm² Hamulec pomocniczy-postojowy pneumatyczny z siłownikami membranowo-sprężynowymi, sterowany ręcznym zaworem z kabiny kierowcy, działa na koła tylnego mostu Hamulec silnikowy Sterowany elektropneumatycznie, działający poprzez odcięcie dopływu paliwa oraz dławienie wylotu spalin średnica bębnów hamulcowych 420 mm Łączna powierzchnia robocza okładzin hamulcowych 4290 cm2;
  • KABINA Typ 113 Rodzaj wagonowa, dwudrzwiowa, spawana z blachy stalowej Budowa skorupowa z blachy stalowej grub.1 mm z profilami usztywniającymi, zgrzewana i spawana Ilość miejsc 2+2 dodatkowe Ogrzewanie wodne od silnika + dodatkowa nagrzewnica spalinowa o wyd. 3000 kcal/h
  • NADWOZIE Budowa metalowe, poszycie i schowki mocowane bezpośrednio do zbiornika wody. Schowki zakrywane roletami brezentowymi. Schowki w tylnej części nadwozia na sprzęt, schowek z przodu z lewej strony - zwijadło, schowek z przodu z prawej strony - pulpit sterowniczy autopompy
  • ZBIORNIK WODY Budowa metalowy, spawany. Stanowi konstrukcję nośną nadwozia i pomostu górnego
    • Pojemność 6000 dmp3;
    • Mocowanie do ramy trzypunktowe, łączniki metalowo-gumowe
    • Połączenie z autopompą poprzez zawór motylkowy 130 sterowany elektropneumatycznie z tablicy autopompy poprzez zawór motylkowy 130 sterowany elektropneumatycznie z tablicy autopompy równolegle z układem dźwigni sterowania ręcznego
    • Rury przelewowe 2
    • Wskaźnik poziomu mechaniczny
  • ZBIORNIK ŚRODKA PIANOTWÓRCZEGO Budowa z żywicy poliestrowej wzmocniony włóknem szklanym wbudowany w pokrywę zbiornika wody Pojemność 600 dm³ Napełnianie pompką ręczną o wydajności 60 dm3;/min Wskaźnik poziomu elektryczny
  • AUTOPOMPA Typ / budowa A32/8, prod. ŚFUT Świdnica, odśrodkowa, dwustopniowa
    • Mocowanie do dolnej płyty zbiornika wody
    • Wydajność przy obrotach pompy n=2700 obr/min wys.ssania wys.podnoszenia wydajność 1,5 m 80 m H2O 3400 dmp3;/min 1,5 m 120 m H2O 1600 dm³/min 7,5 m 80 m H2O 1600 dm3;/min
    • Napęd z przystawki skrzyni biegów wałem przegubowym
    • Zmiana obrotów pedałem gazu w kabinie kierowcy lub pokrętłem na pulpicie autopompy
    • Mierniki prędkości obrotowej autopompy 2 elektryczne (na pulpicie autopompy i w kabinie kierowcy)
    • Zasysanie przy pomocy urządzenia inżektorowego wbudowanego w układ wydechowy, sterowanie elektropneumatycznie z pulpitu autopompy
    • Czas zasysania z głębokości 7,5 m - 30s, z głębokości 1,5 m - 15s
  • MIESZACZE PIANOWE Typ / budowa DSP 32/8, z ręcznym dozowaniem środka pianotwórczego (3-7%) Ilość 2
  • DZIAŁKO WODNO-PIANOWE Typ DWP 24 Ciśnienie nominalne 0,8 MPa Wydajność przepływu wody 2400+/-5% dm3/min Zasięg rozrzutu wody - strumień zwarty - strumień rozpylony 60 m 40 m Obrót działka w - pionie - poziomie -13 ÷ +80° 360°
  • ZWIJADŁO RĘCZNE Budowa z wężem Wu52 o długości 20m połączonym na stałe z przewodem tłocznym i zaworem kulowym 52
  • INSTALACJA WODNO PIANOWA - PRZYŁĄCZA ZEWNĘTRZNE (Łączniki pożarnicze wg PN-91/M-51038) 2 nasady 75 do napełniania zbiornika wody z hydrantu 4 nasady ssawne 110 do połączenia linii ssawnych z autopompą 4 nasady tłoczne 75 do połączenia linii natarcia 1 nasada 52 do napełniania zbiornika środka pianotwórczego ręczną pompką 1 nasada 52 do zasysania środka pianotwórczego z zewnętrznego zbiornika do automatycznego mieszacza pianowego
  • INSTALACJA ELEKTRYCZNA Napięcie 24 V Reflektory 50/55 W P4Pt-41 Ø170mm z asymetrycznym światłem mijania. światła postojowe wbudowane w reflektory główne Kierunkowskazy Migowe Wskaźnik prądu ładowania Zakres 30 - 40A Szybkościomierz Zakres 0 - 120 km/h Sygnały pojazdu uprzywilejowanego 2 lub 3 lampy migowe niebieskie na dachu i 2 sygnały dźwiękowe 2-tonowe Reflektor pogorzeliskowy 1 w stojaku z przodu kabiny Radiotelefon typ 3001/UKF-FM .
  • Jednostka OSP Warszowice do tej pory eksploatuje Jelcza 315 MS 004 rok produkcji 1979, pojazd mimo swojego słusznego wieku jest wciąż sprawny i na bieżąco fachowymi rękami kierowców, jego wyposażenie. -Autopompa A 32/8 -Tablica sterownicza autopompy - Węże tłoczne W 52, W 75 po 12 odcinków -Węże ssawne WS 110 -działko wodno- pianowe DWP -Przełączniki -Nasady tłoczne i ssawne -pływak 2 rozdzielacze 4-ro częściowa drabina nasadkowa,3x WS 110

Autor tekstu: Arkadiusz Tasior